Nişantaşı'nda Klinik Psikolog arayan danışanlarımdan sık sık şu cümleyi duyarım: "Terapiye başlamak istiyorum ama beni neyin beklediğini bilmiyorum." Bu yazıyı tam da bu belirsizliği gidermek için kaleme aldım. Klinik Psikolog ile psikologun farkından terapi sürecinin adımlarına, doğru uzmanı seçerken bakılması gereken ölçütlerden Teşvikiye'deki merkezimizde sizi nelerin beklediğine kadar, aklınıza gelebilecek soruları açık biçimde cevaplamak istiyorum. Çünkü terapiye karar vermek zaten cesaret isteyen bir adımdır; yolun nereye çıktığını bilmek bu adımı kolaylaştırır.

Klinik Psikolog ile Psikolog Arasındaki Fark Nedir?

Bu ayrım, doğru uzmanı seçerken bilinmesi gereken ilk şeydir. Psikolog, üniversitelerin dört yıllık psikoloji lisans programından mezun olan kişidir. Klinik Psikolog ise bu lisansın üzerine klinik psikoloji alanında lisansüstü eğitim (yüksek lisans ve/veya doktora) tamamlamış; psikolojik değerlendirme, tanılama ve psikoterapi konusunda uzmanlaşmış kişidir. Psikiyatrist ise tıp fakültesi mezunu bir hekimdir; ilaç tedavisi düzenleyebilir. Burada sık gözden kaçan bir ayrım daha var: Klinik Psikolog bir eğitim ve unvandır; Psikoterapist ise bu eğitimin üzerine psikoterapi ekollerinde uzun soluklu eğitim, süpervizyon ve klinik pratikle yetkinleşmiş kişidir. Ülkemizde Klinik Psikolog sayısı hızla artıyor; ancak deneyimli Psikoterapist sayısı aynı oranda artmıyor — ve her Klinik Psikolog iyi bir Psikoterapist olamıyor. Psikoterapi almak istiyorsanız aradığınız uzman, Klinik Psikoloji eğitiminin üzerine psikoterapi eğitimi ve süpervizyonu almış bir Psikoterapisttir. Ben de psikoloji lisansımın ardından yüksek lisansımı Boğaziçi Üniversitesi Klinik Psikoloji programında tamamladım; 1997'den bu yana Psikoterapist olarak çalışıyorum.

Hangi Durumlarda Terapi Desteği Düşünülebilir?

Terapiye başvurmak için "ağır" bir sorun yaşıyor olmanız gerekmez. Danışanlarımın önemli bir bölümü şu durumlarda destek arıyor:

• Panik atak, sürekli endişe hali, yoğun kaygı ve uyku sorunları
• Uzun süren keyifsizlik, isteksizlik, depresif belirtiler
• Geçmişte yaşanmış kayıp, kaza, ayrılık gibi olumsuz deneyimlerin bugünü etkilemeye devam etmesi
• İlişki ve evlilik sorunları, tekrarlayan çatışmalar
• Çocuk ve ergenlerde davranış, uyum, sınav ve okul kaygısı sorunları
• Özgüven eksikliği, karar verememe, iş ve performans kaygısı
• Takıntılı düşünceler ve tekrarlayan davranışlar

Klinik deneyimim bana şunu öğretti: Psikolojik sıkıntıların önemli bir bölümünün kökeninde, geçmişteki küçüklü büyüklü olumsuz hayat deneyimlerinin bugüne taşınan etkileri yer alır. Bu deneyimler her zaman büyük olaylar değildir; göze çarpmayan, ancak dikkatli bir değerlendirmeyle ortaya çıkan küçük yaşantılar da belirgin belirtiler üretebilir. Bu nedenle terapide yalnızca belirtiyi değil, belirtiyi besleyen kaynağı da ele almayı önemsiyorum.

Nişantaşı'nda Klinik Psikolog / Psikoterapist Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Nişantaşı ve çevresinde pek çok uzman hizmet veriyor; seçeneğin bol olduğu yerde doğru ölçütlere bakmak önem kazanır. Önerim şu beş noktayı sormanız:

• Eğitim ve unvan: Lisansın üzerine klinik psikoloji alanında lisansüstü eğitim var mı? Unvan ve eğitim bilgileri açıkça paylaşılıyor mu?
• Yöntem: Uzman, etkinliği bilimsel araştırmalarla desteklenen yöntemler (örneğin travma ve kaygıda EMDR, bilişsel-davranışçı terapi) kullanıyor mu?
• Deneyim: Kaç yıldır, hangi yaş gruplarıyla ve hangi sorun alanlarıyla çalışıyor?
• Şeffaflık: İlk görüşmede size sürecin nasıl ilerleyeceği, sıklık ve hedefler açıkça anlatılıyor mu?
• Terapötik uyum: Kendinizi güvende ve anlaşılmış hissediyor musunuz? Araştırmalar, terapist-danışan ilişkisinin kalitesinin terapi sonuçlarının en önemli belirleyicilerinden biri olduğunu göstermektedir.

Pratik bir öneri: İlk seansta şu üç soruyu sormaktan çekinmeyin — "Eğitiminiz ve uzmanlık alanınız nedir?", "Benim yaşadığım sorunla daha önce çalıştınız mı, hangi yöntemi önerirsiniz?", "Süreç yaklaşık nasıl ilerler?" Bu sorulara açık ve anlaşılır cevap veren bir uzman, güven ilişkisinin ilk taşını da koymuş olur. Cevap alamadığınız ya da kendinizi rahat hissetmediğiniz durumlarda başka bir uzmanla görüşmek tamamen hakkınızdır; terapist seçimi, tek seferde doğru yapılması zorunlu bir karar değildir.

İstanbul'da Terapist Seçerken Eğitim ve Deneyim Neden Önemlidir?

Psikoterapi, kitaptan öğrenilen bir bilgi yığını değil; binlerce saatlik klinik çalışmayla olgunlaşan bir ustalıktır. Deneyimli bir terapist, anlatılanı dinlerken anlatılmayanı da duyar; belirtinin arkasındaki kaynağı daha hızlı fark eder ve yöntemini danışana göre uyarlayabilir. İstanbul gibi seçeneğin çok, doğru bilginin az olduğu bir şehirde bu ayrım, terapiden alınacak sonucu doğrudan etkiler. Kendi yolculuğumu paylaşmam gerekirse: 1994'te Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden mezun oldum, klinik psikoloji yüksek lisansımı ve doktoramı tamamladım, Boğaziçi ve Haliç üniversitelerinde öğretim görevlisi olarak bulundum; 2004'ten bu yana EMDR uygulayıcısıyım ve çeyrek asrı aşan süredir çocuk, ergen, yetişkin ve çiftlerle çalışıyorum.

Hangi Yöntemlerle Çalışıyorum?

Klinik uzmanlık eğitimimi Psikodinamik/Psikanalitik ve Bilişsel-Davranışçı olmak üzere iki temel ekol üzerine aldım; ilerleyen yıllarda Stratejik Çift ve Aile Terapisi, Çözüm Odaklı Terapi ve Geştalt Terapisi ekollerinde de çalıştım. Uygulamalarımda bu ekolleri EMDR ile bütünleştiren, danışanın ihtiyacına göre şekillenen bütüncül bir yaklaşım kullanıyorum. EMDR; Dünya Sağlık Örgütü'nün (2013) stresle ilişkili durumlara yönelik rehberinde ve Amerikan Psikoloji Derneği'nin (APA, 2017) travma sonrası stres bozukluğu tedavi kılavuzunda önerilen, etkinliği çok sayıda araştırmayla desteklenmiş bir psikoterapi yöntemidir. Her danışan farklıdır; bu nedenle tek bir yönteme bağlı kalmak yerine, sizin için uygun olduğunu düşündüğüm yaklaşımı gerekçeleriyle paylaşır, yolu birlikte belirleriz.

Teşvikiye'deki Merkezimizde Terapi Süreci Nasıl İşler?

İlk görüşme — tanışma ve değerlendirme: Sizi dinlerim; sizi buraya getiren sıkıntının bugününü ve geçmişini birlikte ele alırız. İlk görüşmenin sonunda size ilk değerlendirmemi ve önerdiğim yol haritasını paylaşırım: hangi yöntemle çalışacağız, ne sıklıkla görüşeceğiz, neyi hedefliyoruz.

Seanslar: Seanslar 45 dakika sürer. Görüşme sıklığı çoğunlukla haftada bir ya da ikidir; daha hızlı yol almak isteyen danışanlar daha sık seans alabilir — EMDR Psikoterapisi'nin diğer ekollerde bulunmayan bir avantajı, seans yoğunluğu arttıkça sonuca o oranda erken ulaşılmasıdır. İlerleyen dönemde ise sıklık ihtiyaca göre seyrekleştirilir. EMDR ile çalıştığımız seanslarda, sıkıntınızı besleyen anılar ve olumsuz hayat deneyimleri çift yönlü uyarım tekniğiyle işlenir.

Süre ve hedef: Terapinin toplam süresi çalışılan konuya ve hedeflerinize bağlıdır; bunu ilk görüşmelerde şeffaf biçimde konuşuruz. Hedefim sizi terapiye bağımlı kılmak değil; sorunun kaynağını çalışarak terapiye ihtiyacınızın kalmadığı noktaya birlikte ulaşmaktır. Süreç boyunca ilerlemeyi düzenli olarak birlikte değerlendirir, gerekirse yöntemi ve sıklığı yeniden gözden geçiririz.

Gizlilik: Terapide paylaştığınız her şey meslek etiği ve gizlilik ilkeleri kapsamında korunur. Güven, terapinin temel yapı taşıdır.

Nişantaşı'nda Yüz Yüze Terapi Kimler İçin Uygun?

Merkezim Nişantaşı'nın kalbinde, Teşvikiye Mahallesi'nde yer alıyor: Avukat Süreyya Ağaoğlu Sokak, Uzal Apartmanı No: 2, Daire: 5, Şişli / İstanbul. Nişantaşı, Maçka ve Osmanbey'e yürüme mesafesindeki bu konum; Şişli, Beşiktaş ve Beyoğlu'ndan gelen danışanlar için kolay ulaşılabilir. Yüz yüze terapi özellikle şu durumlarda tercih edilir: İlk değerlendirme görüşmesi, çocuk ve ergenlerle çalışma, çift terapisi, terapi odasının sağladığı kesintisiz ve güvenli ortamı önemseyen danışanlar. Yüz yüze görüşmeyi tercih eden danışanların pek çoğu, günlük hayattan fiziksel olarak ayrılıp kendine ayrılmış bir alanda olmanın terapi sürecini derinleştirdiğini ifade eder.

Nişantaşı'na Gelemiyorsanız: Online Terapi

İstanbul dışında ya da yurt dışında yaşayan, yoğun tempo nedeniyle merkeze gelemeyen danışanlarımla online terapi seansları da yürütüyorum. Bilimsel literatür bu konuda giderek netleşiyor: Görüntülü görüşme yoluyla yürütülen psikoterapiyi yüz yüze terapiyle karşılaştıran meta-analizler, iki formatın etkinliğinin genel olarak benzer olduğunu göstermektedir (Fernandez ve ark., 2021; Carlbring ve ark., 2018). EMDR de uygun koşullar sağlandığında online ortamda uygulanabilmektedir. Önemli olan mesafe değil; doğru terapistle düzenli ve kararlı bir çalışma yürütmektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Nişantaşı'daki merkeze toplu taşımayla nasıl ulaşabilirim? Merkez, Osmanbey metro durağına ve Nişantaşı–Teşvikiye hattındaki otobüs duraklarına yürüme mesafesindedir. İletişim sayfamızdaki haritadan yol tarifi alabilirsiniz.

İlk görüşmeye nasıl hazırlanmalıyım? Özel bir hazırlık gerekmez. Sizi rahatsız eden konuyu kendi cümlelerinizle anlatmanız yeterlidir; gerisini birlikte çözeriz.

Klinik Psikolog ilaç yazabilir mi? Hayır; ilaç tedavisi hekimlerin (psikiyatristlerin) alanındadır. İlaç kullanan danışanlarımla, gerektiğinde hekimleriyle iş birliği içinde çalışırım.

Randevuyu nasıl alabilirim? İletişim sayfamızdaki form veya telefon numarası üzerinden ulaşabilirsiniz; randevu taleplerinizi asistanım alır ve en kısa sürede size dönüş yapılır. Terapiye dair sorularınızı ise ilk seansta doğrudan benimle konuşursunuz.

Son Söz

Nişantaşı'nda Klinik Psikolog arayışınız, doğru adresi bulduğunuzda sona erer; ama asıl yolculuk o ilk görüşmeyle başlar. Teşvikiye'deki merkezimde ya da online olarak, sıkıntınızın kaynağını birlikte anlamak ve çalışmak için buradayım.

Kaynaklar

1. World Health Organization (2013). Guidelines for the management of conditions specifically related to stress. who.int
2. American Psychological Association (2017). Clinical Practice Guideline for the Treatment of PTSD — EMDR. apa.org
3. Fernandez, E., Woldgabreal, Y., Day, A., Pham, T., Gleich, B., & Aboujaoude, E. (2021). Live psychotherapy by video versus in-person: A meta-analysis. Clinical Psychology & Psychotherapy, 28(6). PubMed
4. Carlbring, P., Andersson, G., Cuijpers, P., Riper, H., & Hedman-Lagerlöf, E. (2018). Internet-based vs. face-to-face CBT: an updated systematic review and meta-analysis. Cognitive Behaviour Therapy, 47(1). PubMed
5. EMDR International Association. About EMDR Therapy. emdria.org